دانشگاه قم پژوهش در روش‌های آموزش 2981-1074 3 2 2025 05 29 The Effectiveness of Mindfulness Training on Cognitive Flexibility and Interpersonal Sensitivity in Adolescent Male Students with Symptoms of Social Anxiety اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی بر انعطاف‌پذیری شناختی و حساسیت بینفردی دانش‌آموزان پسر نوجوان دارای نشانه‌های اضطراب اجتماعی 94 105 3315 10.22091/jrim.2025.11624.1131 FA یاراحمد کوشکی دانشجو دکتری روانشناسی عمومی، گروه روانشناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران. 0009-0007-9115-3641 جهانشاه محمدزاده دانشیار، گروه روانشناسی و علوم تربیتی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران 0000-0001-9177-1289 زینب میهن دوست استادیار،گروه روانشناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران. 0000-0002-2334-234x Journal Article 2024 11 10 This research was conducted with the aim of the study of the effectiveness of mindfulness training on cognitive flexibility and interpersonal sensitivity in adolescents with symptoms of social anxiety. The research was semi-experimental type with a pre-test, post-test design with a control group. The statistical population of the research included all adolescent male students with symptoms of social anxiety disorder in the city of Koohdasht in the academic year of  2023-2024, among them were 30 adolescent students with symptoms of social anxiety disorder who had low scores in flexibility. They had cognitive adaptability and high scores in interpersonal sensitivity; thus, they were selected by available sampling and randomly assigned to two experimental (15 people) and control (15 people) groups. Data were collected using the Adolescent Social Anxiety Questionnaire (SASA), the cognitive flexibility questionnaire by Dennis and Vanderwaal (2010), and the interpersonal sensitivity questionnaire by Boyce and Parker (1989). The experimental group underwent mindfulness training during 8 sessions of 70 minutes. The data were analyzed using multivariate covariance analysis in SPSS software (version 24). The results showed that mindfulness training had a significant effect on the cognitive flexibility and interpersonal sensitivity of the experimental group (p<0.01), in other words, mindfulness training improved cognitive flexibility and reduced interpersonal sensitivity. The experimental group was effective (p<0.01). It can be said that one of the useful and effective trainings in order to strengthen cognitive flexibility and to reduce interpersonal sensitivity of adolescents with social anxiety disorder is mindfulness training. این پژوهش با هدف اثربخشی آموزش ذهن­آگاهی بر انعطاف‌­پذیری شناختی و حساسیت بین­فردی نوجوانان دارای نشانه­های اضطراب اجتماعی انجام شد. <strong> </strong>پژوهش از نوع نیمه‌­آزمایشی با طرح پیش­آزمون، پس­آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌­آموزان پسر نوجوان دارای نشانه­‌های اختلال اضطراب اجتماعی شهر کوهدشت در سال تحصیلی 1403-1402 بود که از میان آن­ها 30 دانش‌­آموز نوجوان دارای نشانه­های اختلال اضطراب اجتماعی که نمرات پایینی در انعطاف­‌پذیری شناختی و نمرات بالایی در حساسیت بین­‌فردی داشتند، به شیوه نمونه‌­گیری دردسترس انتخاب و به‌شیوه تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (15 نفر) گمارده شدند. داده­‌ها با استفاده از پرسش‌نامه اضطراب اجتماعی نوجوانان (SASA)، پرسش‌نامه انعطاف­‌پذیری شناختی دنیـس و ونـدروال (2010) و پرسش‌نامه حساسیت بین‌فردی توسط بویس و پاپکر(1989) جمع­آوری شد. گروه آزمایش تحت آموزش ذهن­‌آگاهی در طی 8 جلسه 70 دقیقه­ای قرار گرفتند. داده­‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری در نرم‌­افزار SPSS (نسخه 24) تحلیل گردید. <strong> </strong>نتایج حاصل نشان داد که آموزش ذهن‌­آگاهی بر انعطاف‌­پذیری شناختی و حساسیت بین­فردی گروه آزمایش تأثیر معناداری داشته است (۰۱/۰p<)، به بیان دیگر آموزش ذهن­‌آگاهی در ارتقای انعطاف­پذیری شناختی و کاهش حساسیت بین‌فردی گروه آزمایش اثربخش بوده است (۰۱/۰p<). می‌­توان گفت از جمله آموزش‌­های مفید و اثربخش در جهت تقویت انعطاف‌­پذیری شناختی و کاهش حساسیت بین­‌فردی نوجوانان دارای اختلال اضطراب اجتماعی، آموزش ذهن‌­آگاهی است. https://jrim.qom.ac.ir/article_3315_fe27ee285ad8838e7bb277bbe40f4eaf.pdf