دانشگاه قم پژوهش در روش‌های آموزش 2981-1074 3 3 2025 09 23 Investigating the relationship between the use of artificial intelligence and critical thinking through the mediation of self-learning (Case Study: High School students) بررسی رابطه استفاده از هوش مصنوعی با تفکر انتقادی با میانجی‌گری خودآموزی (مورد مطالعه: دانش‌آموزان مقطع متوسطۀ دوم) 65 90 3356 10.22091/jrim.2025.11934.1171 FA عباس رمضانی استادیار گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 0000-0002-1634-3708 معصومه شریفی دانشجوی کارشناسی زبان انگلیسی، دانشگاه فرهنگیان، زنجان، ایران 0009-0002-7159-7142 Journal Article 2024 12 17 As a new tool, artificial intelligence (AI) plays an important role in the development of critical thinking and self-learning. By providing accurate analysis and simulation of various scenarios, this technology helps learners strengthen their analytical skills and creatively solve problems. In addidtion, artificial intelligence can accelerate the learning process by providing personalized feedback and allowing learners to use their critical thinking when faced with incorrect information. However, despite this importance, little information is available regarding the relationship between AI and students' critical thinking. Therefore, this study aims to understand the relationship between the use of AI and critical thinking with the mediation of self-learning. This study is descriptive and correlational in terms of its purpose, approach and data collection method. The research sample consisted of 380 high school students in Tarom city, Zanjan province, who were selected by simple random sampling, and data were collected using different scales. Data analysis was performed using the SPSS27 and PLS4 software. Based on the findings, the use of AI has a direct relationship with improving self-learning and critical thinking. The more AI is used, the more critical thinking and self-learning skills are improved. هوش مصنوعی به‌عنوان ابزاری نوین، نقش مهمی در توسعه تفکر انتقادی و خودآموزی ایفا می‌کند. این فناوری با ارائه تحلیل‌های دقیق و شبیه‌سازی سناریوهای مختلف، به یادگیرندگان کمک می‌کند تا مهارت‌های تحلیلی خود را تقویت کرده  و به‌صورت خلاقانه‌تر به حل مسائل بپردازند. همچنین، هوش مصنوعی می‌تواند با ارائه بازخوردهای شخصی‌سازی شده، فرآیند یادگیری را تسریع کند و به یادگیرندگان این امکان را بدهد که در مواجهه با اطلاعات نادرست، تفکر انتقادی خود را به کار گیرند. اما به رغم این اهمیت، اطلاعات اندکی در رابطه با رابطۀ هوش مصنوعی و تفکر انتقادی دانش‌آموزان در دسترس است و از آنجایی که خودآموزی می‌تواند در این فرایند نقش مهمی داشته باشد. بدین جهت هدف پژوهش حاضر درک رابطۀ استفاده از هوش مصنوعی و  تفکر انتقادی با میانجی‌گری خودآموزی است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر رویکرد و روش گردآوری داده‌ها توصیفی و از نوع همبستگی است. نمونۀ پژوهش شامل تعداد 380 نفر از دانش‌آموزان مقطع متوسطۀ دوم شهرستان طارم استان زنجان بود که  به روش تصادفی ساده انتخاب و به وسیلۀ مقیاس‌های مختلف، داده‌هایی از آنان جمع‌آوری گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS27 و PLS4  صورت گرفت. براساس یافته‌ها، استفاده از هوش مصنوعی رابطۀ مستقیمی با بهبود خودآموزی و تفکر انتقادی دارد و هرچقدر که میزان استفاده بیشتر شود، مهارت تفکر انتقادی و خودآموزی نیز ارتقا پیدا می‌کند https://jrim.qom.ac.ir/article_3356_475a21226d258d7be2e16366f22b9fba.pdf