تاثیر بازی‌درمانی گروهی مبتنی بر رویکرد شناختی-‌رفتاری بر خودتنظیمی‌هیجانی، پذیرش‌اجتماعی، همدلی‌شناختی و عاطفی دانش‌اموزان با عزت‌نفس پایین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه روانشناسی تربیتی و مشاوره، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.22091/jrim.2025.14292.1413

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر بخشی بازی‌درمانی‌گروهی مبتنی بر رویکردشناختی‌رفتاری بر بهبود همدلی‌شناختی و عاطفی، خودتنظیمی‌هیجانی و پذیرش‌اجتماعی دانش‌آموزان با عزت‌نفس پایین انجام شد. روش پژوهش آزمایشی از نوع نیمه‌آزمایشی بود. جامعه اماری شامل دانش‌آموزان دارای عزت‌نفس‌پایین شهرزنجان در سال 1404-1405 بود. از این دانش‌آموزان نمونه‌ای به حجم ۳۰ نفر با روش دردسترس انتخاب و به صورت تصادفی در گروه‌های آزمایش و کنترل قرار داده شدند. برنامه بازی‌درمانی‌گروهی، به صورت ۱۰ جلسه 60 دقیقه‌ای برای شرکت‌کنندگان گروه‌آزمایشی اجرا شد، درحالی که شرکت‌کنندگان گروه‌کنترل چنین مداخله‌ای دریافت نکردند. داده‌ها قبل و بعد از مداخله جمع‌آوری شد و با استفاده از پرسشنامه های پرسشنامه خود تنظیمی هیجان (ERQ)، پرسشنامه همدلی کودکان و نوجوانان (EmQue CA) و پرسشنامه پذیرش‌اجتماعی‌کودکان‌دبستانی فورد‌و‌رابین اندازه‌گیری متغیرها صورت گرفت. تحلیل‌نهایی با روش کوواریانس‌چندمتغیره (مانکوا) و تحلیل کواریانس‌تک‌متغیره (انکوا) انجام گردید. یافته‌ ها نشان‌داد که بازی‌درمانی‌گروهی مبتنی بر رویکرد شناختی‌رفتاری باعث افزایش معنی‌دار سطح همدلی‌شناختی (0/495) در سطح 0/05>p و بهبود خودتنظیمی‌هیجانی (0/45) و پذیرش اجتماعی (0/166) در سطح 0/05>p می‌شود ولی اثربخشی معناداری بر همدلی عاطفی (0/002) با سطح معناداری 0/05<p نداشت. می‌توان گفت بازی‌درمانی‌گروهی مبتنی بر رویکرد شناختی‌رفتاری بر همدلی‌شناختی، خودتنظیمی‌هیجانی و پذیرش‌اجتماعی دانش‌آموزان دارای عزت‌نفس‌پایین اثربخشی معناداری دارد. پیشنهاد می‌شود این رویکرد در برنامه‌های آموزشی و روانشناختی مدارس و مراکز درمانی به‌کارگرفته شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effec of group play therapy based on cognitive-behavioral approach on emotional self-regulation, social acceptance, cognitive and emotional empathy of students with low self-esteem

نویسندگان [English]

  • masoume hassani abd 1
  • zahra naghsh 2
1 Master&#039;s degree in Educational Psychology, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Educational Psychology, University of Tehran
چکیده [English]

This study examined the impact of cognitive-behavioral group play therapy on improving cognitive empathy, emotional self-regulation, and social acceptance among students with low self-esteem. A quasi-experimental design was used, involving 30 students from Zanjan in 2025-2024, selected via convenience sampling and randomly divided into experimental and control groups. The experimental group participated in 10 sessions of 60-minute therapy, while the control group received no intervention. Pre- and post-intervention data were gathered using the Emotion Regulation Questionnaire (ERQ), Empathy Questionnaire for Children and Adolescents (EmQue CA), and Ford and Robin Social Acceptance Questionnaire. Analyses utilized multivariate (MANCOVA) and univariate (ANCOVA) covariance methods.



The results showed significant improvement in cognitive empathy (0.495, p<0.05), emotional self-regulation (0.45, p<0.05), and social acceptance (0.166, p<0.05). However, no significant effect was observed on emotional empathy (0.002, p<0.05). These findings suggest that cognitive-behavioral group play therapy effectively enhances specific psychological dimensions in students with low self-esteem. Its application is recommended for educational and therapeutic programs in schools and treatment centers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cognitive behavioral therapy
  • group play
  • cognitive empathy
  • emotional empathy
  • emotional self-regulation
  • social acceptance. Self-esteem