طراحی و اعتباریابی بسته آموزشی توانمندسازی مربیان پیش‌دبستانی و بررسی اثربخشی آن در رشد اجتماعی نوآموزان جهت ورود موفق به مدرسه: یک مطالعه آمیخته

سلطانی نژاد, مریم; موید فر, همام; نظری, فاطمه

doi:10.22091/jrim.2025.12195.1202

طراحی و اعتباریابی بسته آموزشی توانمندسازی مربیان پیش‌دبستانی و بررسی اثربخشی آن در رشد اجتماعی نوآموزان جهت ورود موفق به مدرسه: یک مطالعه آمیخته

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دانشجو دکتری روانشناسی تربیتی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی ، زنجان، ایران

² استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد زنجان،دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.

³ استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی ، زنجان، ایران.

10.22091/jrim.2025.12195.1202

چکیده

برنامههای آموزش اولیه دوران کودکی اگر به خوبی طراحی شده باشند، می‌توانند اثرات مثبت، قابل‌توجه و طولانی‌مدتی بر نوآموزان داشته باشد. در این راستا پژوهش حاضر با هدف تدوین بسته آموزشی توانمندسازی مربیان پیش‌دبستانی و بررسی اثربخشی آن در رشد اجتماعی نوآموزان جهت ورود موفق به مدرسه انجام شد. روش پژوهش آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) بود. در بخش کیفی از روش پدیدارشناسی و روش نمونهگیری نظری تا رسیدن به اشباع استفاده شد و در بخش کمی از طرح پیشآزمون-پسآزمون با پیگیری یکماهه استفاده شد. جامعه آماری بخش کیفی شامل مربیان خانم شاغل در مراکز پیش‌دبستانی دخترانه در مناطق 1، 3، 4، 12 و 13 شهر تهران و جامعه آماری بخش کمی نوآموزان دختر مشغول به تحصیل در مراکز پیش‌دبستانی منطقه 14 شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402 بودند. در بخش کیفی ابتدا از 18 نفر از مربیان مراکز پیش‌دبستانی مصاحبه به عمل آمد. برای تجزیه‌وتحلیل دادههای کیفی حاصل از مصاحبه از روش تحلیل مضمون استفاده شد و کدگذاری باز و محوری برای استخراج زیر مقوله‌ها و مقولهها انجام گردید و بسته آموزشی تدوین شد. سپس برای اعتباریابی 15 نفر از متخصصان و خبرگان، اعتباریابی بسته آموزشی را با روشهای نسبت روایی محتوایی (CVR) و شاخص روایی محتوایی (CVI) والتز و باسل انجام دادند. در بخش کمی نمونه آماری 30 نفر از نوآموزان دختر پیش‌دبستانی بودند که به روش تصادفی (قرعه‌کشی) انتخاب و در گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش بسته آموزشی را در 12 جلسه دریافت کرد و گروه کنترل مداخلهای دریافت نکرد. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه رشد اجتماعی وایلند استفاده شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته با اندازه‌گیریهای مکرر در نرمافزار SPSS (نسخه 25) تحلیل شد. نتایج اعتباریابی نشان داد که CVI بسته تدوین‌شده بالاتر از 79/0 و CVR بیشتر 49/0 است، بنابراین اعتبار بسته آموزشی تأیید گردید. نتایج بخش کمی نشان داد آموزش بسته توانمندسازی به‌طور معناداری بر افزایش رشد اجتماعی نوآموزان پیش‌دبستانی مؤثر بوده و تأثیر آن ماندگاری داشته است (05/0>p). روانشناسان تربیتی و مربیان آموزش پیش‌دبستانی از الگوی آموزشی تدوین و رواسازی شده در پژوهش حاضر می‌توانند برای تقویت رشد اجتماعی نوآموزان پیش‌دبستانی استفاده نمایند.

تازه های تحقیق

پژوهش حاضر با هدف تدوین بسته آموزشی توانمندسازی مربیان پیش‌دبستانی و بررسی اثربخشی آن در تقویت رشد اجتماعی نوآموزان دختر جهت ورود موفق به مدرسه انجام شد. نتایج اعتباریابی نشان داد که شاخص اعتبار محتوای بسته تدوین‌شده بالاتر از 79/0 بوده و اعتبار آن تأیید گردید. همچنین نتایج کمی نشان داد آموزش این بسته به‌طور معناداری رشد اجتماعی کودکان پیش‌دبستانی را افزایش داده و اثر آن ماندگار بوده است. بسته آموزشی تدوین‌شده می‌تواند تأثیرات بسیار مثبتی بر رشد اجتماعی نوآموزان داشته باشد که درنهایت به موفقیت آن‌ها در مدرسه کمک می‌کند. این بسته آموزشی به دلایل زیر می‌تواند مؤثر باشد. 1- توسعه مهارت‌های ارتباطی: ارتباط مؤثر مربیان با نوآموزان در دوره پیش‌بستانی می‌تواند مهارت‌های ارتباطی نوآموزان را تقویت کرده و آن‌ها را برای ارتباطات اجتماعی سالم‌تر در محیط مدرسه آماده کند. 2- تقویت مهارت‌های اجتماعی: آموزش به مربیان برای تشویق همکاری، درک احساسات دیگران، حل تعارض‌ها و مذاکره می‌تواند به نوآموزان کمک کند تا روابط سالمتری با همکلاسی‌ها و دیگران برقرار کنند. 3- توانمندسازی روحیه و اعتمادبه‌نفس: ارتقای مهارت‌های مربیان برای تشویق و تقویت اعتمادبه‌نفس نوآموزان می‌تواند به آن‌ها کمک کند تا با اعتمادبه‌نفس و انگیزه بیشتر وارد محیط مدرسه شوند. 4- آماده‌سازی برای یادگیری: مربیان که با بسته آموزشی مناسب مجهز شوند، می‌توانند بهترین روش‌ها و استراتژی‌های آموزشی را به نوآموزان ارائه دهند و آن‌ها را برای ورود موفق به محیط مدرسه آماده کنند. 5- استقلال و خودکنترل: آموزش به مربیان برای تربیت استقلال و خودکنترل در نوآموزان می‌تواند به آن‌ها کمک کند تا در مواجهه با چالش‌های مدرسه بهتر عمل کنند و به‌صورت مستقل تصمیم‌های مناسب بگیرند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Designing and Validating the Educational Package for Empowering Preschool Teachers and Investigating Its Effectiveness in the Social Development of Beginners to Enter School Successfully: A Mixed Study

نویسندگان [English]

Maryam Soltani nejad ¹
Homam Moyedfar ²
Fatemeh Nazari ³

¹ PhD student in Educational Psychology, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran

² Assistant Professor, Department of Psychology, Zanjan Branch, Islamic Azad University, ,Zanjan, Iran

³ Assistant Professor, Department of Psychology, Zanjan Branch. Islamic Azad University, , Zanjan, Iran

چکیده [English]

If early childhood education programs be well designed, it can have positive, significant, and long-term effects on beginners. In this regard, the present study aimed to develop a training package to empower preschool teachers and examine its effectiveness in beginners’ social development for successful entry into school. The research method was mixed (qualitative-quantitative); In the qualitative part, the phenomenological method was used, and in the quantitative part, the pre-test-post-test design with a one-month follow-up was used. The statistical population of the qualitative section was the female teachers working in preschool centers in Tehran and the statistical population of the quantitative section was female beginners studying in preschool centers in Tehran in the academic year of 2023-2024. In the qualitative part, 18 female teachers of preschool centers were interviewed and coded by thematic analysis method, and the educational package was extracted. Then, 15 experts were used for the validation of the training package using content validity ratio (CVR) and content validity index (CVI) methods of Waltz and Bassel (1981). In the quantitative part, the statistical sample was 30 preschool female beginners who were randomly selected and replaced into two experimental groups (15 people in each group). The experimental group received the training package in 12 sessions and the control group did not receive any intervention. Then, Weyland’s Social Development Questionnaire was used to collect data. The data was analyzed using mixed analysis of variance with repeated measures in SPSS software version 25. The validation results showed that the CVI of the compiled package was higher than 0.79 and the CVR was greater than 0.49, therefore the validity of the educational package was confirmed. The results of the quantitative part showed that the empowerment package education was significantly effective in increasing the social growth of preschool female beginners and its effect was lasting (P<0.05). Educational psychologists and preschool teachers can use the educational model compiled and validated in the current research to strengthen the social development of preschool beginners.

کلیدواژه‌ها [English]

preschool teachers
social development
preschool beginners
mixed method
educational contents
empowerment

مراجع

Abdolkhani, A., Valvi, P., & Hashemi, S. J. (2016). Study the lived experience of social self-efficacy among high school students (first course). Psychological Achievements, 25(2), 39-54. (in Persian)

Andrew, A., Attanasio, O. P., Bernal, R., Sosa, L. C., Krutikova, S., & Rubio-Codina, M. (2024). Preschool quality and beginner development. Journal of Political Economy, 132(7), 2304-2345. https://doi.org/10.3386/w26191

Araujo, M. C., Carneiro, P., Cruz-Aguayo, Y., & Schady, N. (2016). Teacher quality and learning outcomes in kindergarten. The Quarterly Journal of Economics, 131(3), 1415-1453. https://doi.org/https://doi.org/10.1093/qje/qjw016

Barnett, W. S. (2011). Effectiveness of early educational intervention. Science, 333(6045), 975-978. https://doi.org/10.1126/science.1204534

Bazargan, A. (2024). An introduction to qualitative and mixed Research methods. Agah Publications. (in Persian)

Doll, E. A. (1954). The measurement of social competence: A manual for the Vineland Social Maturity Scale. Journal of Consulting Psychology, 18(1), 74.

Elango, S., García, J. L., Heckman, J. J., & Hojman, A. (2015). Early childhood education. In Economics of Means-Tested Transfer Programs in the United States, Volume 2 (pp. 235-297). University of Chicago Press. https://doi.org/https://doi.org/10.7208/9780226392523-005

Fort, M., Ichino, A., & Zanella, G. (2020). Cognitive and noncognitive costs of day care at age 0–2 for beginners in advantaged families. Journal of Political Economy, 128(1), 158-205. https://doi.org/10.1086/704075

Fung, C. K. H. (2015). “Active beginner” and “active teacher”: Complementary roles in sustaining beginner-centered curriculum. Childhood Education, 91(6), 420-431. https://doi.org/https://doi.org/10.1080/00094056.2015.1114787

Ghavipanjeh, E. (2013). Study of the role of play in beginner’s emotional and social development. Tolo Mujaddid Publications. (in Persian)

Hosseini, M. (2019). What is Preschool Education, Why, How? Siadat Publications. (in Persian)

Junge, C., Valkenburg, P. M., Deković, M., & Branje, S. (2020). The building blocks of social competence: Contributions of the Consortium of Individual Development. Developmental cognitive neuroscience, 45, 100861. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.dcn.2020.100861

Lebedeva, E. I., Vilenskaya, G., Ulanova, A. Y., Filippu, O. Y., & Pavlova, N. (2023). Social competence in adolescents with different level of theory of mind. Psihologičeskij žurnal, 44(1), 43-54. https://doi.org/https://doi.org/10.31857/S020595920024342-2

Lehrl, S., Kluczniok, K., & Rossbach, H.-G. (2016). Longer-term associations of preschool education: The predictive role of preschool quality for the development of mathematical skills through elementary school. Early Childhood Research Quarterly, 36, 475-488. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2016.01.013

Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1988). Criteria for Assessing Naturalistic Inquiries as Reports.

Majorano, M., Bastianello, T., Bodea-Hategan, C., Fantuzzi, P., Fontana, G., Hoste, E., Lombardi, M., Standaert, A., Talas, D., & Trifu, R. (2021). Early literacy skills and later reading and writing performance across countries: The effects of orthographic consistency and preschool curriculum. Beginner & Youth Care Forum.

Melhuish, E., Ereky-Stevens, K., Petrogiannis, K., Ariescu, A., Penderi, E., Rentzou, K., Tawell, A., Slot, P., Broekhuizen, M., & Leserman, P. (2015). A review of research on the effects of early childhood education and care (ECEC) on beginner development. Curriculum Quality Analysis and Impact Review of European Early Childhood Education and Care.

Moazani, S. (2013). Preschool education and its role in the development of conceptualization. Azadi Qalam Publications. (in Persian)

National Institute for Early Education Research. (2018). https://nieer.org/state-preschool-yearbooks/yearbook2018

Nguyen, T., Ansari, A., Pianta, R. C., Whittaker, J. V., Vitiello, V. E., & Ruzek, E. (2020). The classroom relational environment and beginners’s early development in preschool. Social Development, 29(4), 1071-1091. https://doi.org/https://doi.org/10.1111/sode.12447

Paydar Ardakani, F. (2014). The Role of Preschool Education on Increasing Social Growth and Creativity of Students. Andishe Moaser Publications. (in Persian)

Rege, M., Størksen, I., Solli, I. F., Kalil, A., McClelland, M. M., Ten Braak, D., Lenes, R., Lunde, S., Breive, S., & Carlsen, M. (2024). The effects of a structured curriculum on preschool effectiveness: A field experiment. Journal of Human Resources, 59(2), 576-603. https://doi.org/10.3368/jhr.0220-10749R3

Reynolds, A. J., Ou, S.-R., Mondi, C. F., & Giovanelli, A. (2019). Reducing poverty and inequality through preschool-to-third-grade prevention services. American Psychologist, 74(6), 653. https://doi.org/10.1037/amp0000537

Rostamzadeh, F. (2023). Preschool Education and Students’ Skills. Azadi Qalam Publications. (in Persian)

Shokrollehpour, M. (2024). The Relationship of Education and Training with Students’ Social Development. Karfarin Aria Publications. (in Persian)

Smajlović Orman, N., Novalić, A., Popovac, M., & El Sayed, A. (2023). Sustainable model of preschool education facilities. International Conference “New Technologies, Development and Applications”,

Taborsky, B., & Oliveira, R. F. (2012). Social competence: an evolutionary approach. Trends in ecology & evolution, 27(12), 679-688. https://doi.org/10.1016/j.tree.2012.09.003

Vernon, A. (2016). Teaching life skills, social-emotional development, and self in the elementary school period (M. Firouzbakht, Trans.). Danjeh Publications. (in Persian)

Vilenskaya, G. A., Lebedeva, E. I., & Ulanova, A. Y. (2023). Social competence of adolescents: The role of social cognition and behavior control. RUDN Journal of Psychology and Pedagogics. https://doi.org/https://doi.org/10.22363/2313-1683-2023-20-3-588-608

Waltz, C. F., & Bausell, B. R. (1981). Nursing research: design statistics and computer analysis. Davis Fa.

Zadshir, F., Estaki, M. & Emamipour, S. (2009). A comparison of moral judgment and social development in elementary school students of non-profit schools taught Quran through memorization with meaning and regular non-profit schools. Applied Psychology Journal, 2(10), 25–47. (in Persian)