مدل معادلات ساختاری سرزندگی تحصیلی بر اساس انعطاف‌پذیری شناختی: نقش میانجی راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در دانش آموزان مقطع متوسطه

جعفری, مسعود; ویسکرمی, حسنعلی; بهرامی, عرفان

doi:10.22091/jrim.2025.13652.1358

مدل معادلات ساختاری سرزندگی تحصیلی بر اساس انعطاف‌پذیری شناختی: نقش میانجی راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در دانش آموزان مقطع متوسطه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ گروه روان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

² دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

³ گروه روان شناسی، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

10.22091/jrim.2025.13652.1358

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی مدل معادلات ساختاری سرزندگی تحصیلی بر اساس انعطاف‌پذیری شناختی با نقش میانجی راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در دانش‌آموزان مقطع متوسطه بود.روش این پژوهش توصیفی- همبستگی و از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهر قم در سال تحصیلی1403-1404 تشکیل دادند که تعداد 550 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب و به مقیاس‌های انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال (2010)، تنظیم شناختی هیجان گارنوفسکی و همکاران(2001) و سرزندگی تحصیلی دهقان و حسین چاری (1391) پاسخ دادند. جهت تحلیل روابط میانجی از ضریب همبستگی پیرسون، مدل‌یابی معادلات ساختاری و روش بوت استرپ استفاده شد. یافته‌های این پژوهش حاکی از اثر مثبت و معنادار انعطاف-پذیری شناختی بر سرزندگی تحصیلی(28/0) و راهبردهای انطباقی تنظیم هیجان (41/0)و اثر منفی و معنادار انعطاف‌پذیری شناختی بر راهبردهای غیر انطباقی تنظیم هیجان بود(39/0-) بود. همچنین راهبردهای انطباقی تنظیم هیجان اثر مثبت و معنادار (46/0) و راهبردهای غیر انطباقی تنظیم هیجان اثر منفی و معنادار(18/0-) بر سرزندگی تحصیلی داشتند. نتایج بوت استرپ نیز نشان داد نقش میانجی راهبردهای انطباقی و غیر انطباقی تنظیم هیجان در ارتباط بین انعطاف‌پذیری شناختی و سرزندگی تحصیلی معنادار است. این یافته‌ها اهمیت آموزش انعطاف‌پذیری شناختی و راهبردهای انطباقی تنظیم هیجان را در ارتقاء سرزندگی تحصیلی دانش‌آموزان برجسته می‌سازد. بنابراین پیشنهاد می‌شود که این مهارت‌ها به‌عنوان بخشی از برنامه‌های آموزش روان‌شناختی مدارس مورد توجه قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Structural Equation Model of Academic Buoyancy Based on Cognitive Flexibility: The Mediating Role of Cognitive Emotion Regulation Strategies in High School Students

نویسندگان [English]

masoud jafari ¹
hassanali veiskarami ²
Erfan Bahrami ³

¹ Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran

² Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran.

³ Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, Lorestan University, Khorramabad, Iran

چکیده [English]

The aim of this study was to investigate the structural equation model of academic Buoyancy based on cognitive flexibility with the mediating role of cognitive emotion regulation strategies in high school students. The method of this study was descriptive-correlational and structural equation modeling. The statistical population of the study included all second-year high school students in Qom in the academic year 1403-1404, of which 510 people were selected by multi-stage cluster random sampling method and responded to the cognitive flexibility scales of Dennis and Vanderwaal (2010), cognitive emotion regulation of Garnowski et al. (2001), and academic Buoyancy of Dehghan and Hossein Chari (2012). Pearson correlation coefficient, structural equation modeling, and bootstrap method were used to analyze the mediating relationships. The findings of this study indicated positive and significant relationships between cognitive flexibility and academic Buoyancy and adaptive emotion regulation strategies, and a negative and significant relationship between cognitive flexibility and maladaptive emotion regulation strategies, as well as a negative relationship between maladaptive strategies and academic Buoyancy. Bootstrap results also showed that the mediating role of adaptive and maladaptive emotion regulation strategies in the relationship between cognitive flexibility and academic Buoyancy is significant. These findings highlight the importance of teaching cognitive flexibility and adaptive emotion regulation strategies in promoting students' academic Buoyancy. Therefore, it is suggested that these skills be considered as part of school psychological education programs.

کلیدواژه‌ها [English]